Küresel Jeopolitik Riskler Merkez Bankalarını Zor Bir Dengeye Sürüklüyor

Küresel ekonomide jeopolitik gerilimlerin artması ve enerji fiyatlarının yükselişi merkez bankalarının para politikası stratejilerini yeniden şekillendirmeye başladı. Orta Doğu’da devam eden çatışmaların petrol fiyatlarını yukarı taşıması küresel enflasyon beklentilerini artırırken ABD Merkez Bankasının faiz indirimi planları üzerinde önemli bir baskı oluşturdu. Yılın başında piyasalarda iki faiz indirimi beklentisi bulunurken petrol fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyon risklerinin artması nedeniyle bu beklentiler önemli ölçüde geriledi. Analistler Fed’in mart ayında gerçekleştireceği toplantıda politika faizini sabit tutmasının beklendiğini ve ilk faiz indirimi ihtimalinin haziran ayından eylül ayına kaydırıldığını ifade ediyor. Enerji fiyatlarındaki artış ABD’de tüketici fiyatları üzerinde doğrudan etkili olurken perakende benzin fiyatlarının galon başına 3,60 dolar seviyesinin üzerine çıktığı görülüyor. Benzin fiyatlarının 4,25 dolar seviyesine doğru ilerlemesi yaz aylarında enflasyonun yüzde 3,5 seviyesine kadar yükselmesine neden olabilir. Enflasyonun hedeflenen yüzde 2 seviyesinden uzaklaşması para politikasında sıkı duruşun daha uzun süre devam edebileceğine işaret ediyor. Bazı ekonomistler bu nedenle 2026 yılı için planlanan faiz indirimlerinin daha ileri bir tarihe ertelenebileceğini öngörüyor. ABD ekonomisi büyüme tarafında güçlü kalmaya devam etse de istihdam piyasasında bazı zayıflama işaretleri ortaya çıkmaya başladı. Şubat ayında yaklaşık 92 bin iş kaybı yaşanması ve işsizlik oranının yüzde 4,4 seviyesine yükselmesi dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Jeopolitik risklerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkileri Fed’in politika kararlarını daha karmaşık hale getiriyor. Döviz piyasalarında doların güçlü kalmaya devam ettiği ve enerji fiyatlarındaki artışın ABD para birimine destek verdiği görülüyor. Japonya Merkez Bankasının ise mevcut para politikası duruşunu koruyarak politika faizini yüzde 0,75 seviyesinde sabit tutması bekleniyor. Japon ekonomisinde ücret artışlarının güçlü seyretmesi ve çekirdek enflasyonun istikrarlı kalması para politikasında sıkılaşma ihtimalini canlı tutuyor. Ancak enerji fiyatlarının yüksek kalmasının yaratabileceği stagflasyon riski merkez bankasının daha temkinli davranmasına neden olabilir.