TCMB Çalışması: Ramazan Etkisi Gıda Fiyatlarında Kalıcı Artışlara Yol Açıyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ekonomistlerinin hazırladığı “Ramazan ve Gıda Fiyatları: Mikro Verilerden Yeni Kanıtlar” başlıklı çalışma, Ramazan ayının gıda fiyatları üzerinde belirgin ve kalıcı etkiler oluşturduğunu ortaya koydu.

Rapora göre Ramazan dönemi, yalnızca geçici mevsimsel hareketlerden değil, gıda enflasyonu açısından yapısal bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor.

İşlenmemiş Gıdalarda Sert Artış

Çalışmada fiyat artışlarının özellikle işlenmemiş gıda grubunda yoğunlaştığı belirtildi. Kısa raf ömrü ve düşük arz esnekliği nedeniyle işlenmemiş gıda fiyatları Ramazan öncesinde ortalama yüzde 2,5, Ramazan boyunca ise yüzde 5,9 yükseldi. Dana eti ve tavuk eti fiyatlarında güçlü artışlar gözlenirken, taze sebzelerde en yüksek artışların Ramazan sonrası dönemde yaşandığı ifade edildi.

Market Türlerine Göre Farklılaşma Görüldü

Rapora göre indirim ve zincir marketler, Ramazan etkisini yerel marketlere göre daha hızlı fiyatlara yansıttı. Ramazan sonrası dönemde işlenmemiş gıda fiyatları indirim marketlerinde yüzde 23,3, zincir marketlerde yüzde 24,6 artarken, yerel marketlerde bu oran yüzde 13,5 seviyesinde kaldı.

Fiyatlar Eski Seviyesine Dönmüyor

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de Ramazan sonrası fiyatların eski seviyelerine tam olarak dönmemesi oldu. Raporda bu durum “aşağı yönlü nominal fiyat katılığı” olarak tanımlanırken, talep kaynaklı fiyat artışlarının kalıcı hale gelme eğilimi taşıdığı belirtildi.

Enflasyon Üzerindeki Etki Yakından İzleniyor

TCMB’ye göre gıda ve alkolsüz içecekler grubu, TÜFE sepetinin yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor. Bu nedenle Ramazan dönemindeki fiyat hareketlerinin genel enflasyon üzerinde önemli etkiler yarattığı ifade edildi. Çalışmada özellikle işlenmemiş gıda grubundaki fiyat baskılarının kısa vadeli enflasyon görünümü açısından yakından takip edilmesi gerektiği vurgulandı.